بالاسماء فهو كلّ يوم هو « 180 » فى شأن . فأراد بالرّبّ ثبوت التّلوين إذ لا يصحّ إلّا هو . يعنى : نوح - ع - در دعاى خويش ، حق را به اسم الرّبّ خواند [ مضاف به ياء متكلّم ] و گفت : ربّ لا تذر ؛ يعنى : يا ربّى . و نگفت كه : يا الهى لا تذر . و در آن اين لطيفه است كه : اسم الرّبّ ، معنى آن ذات است با آن صفتى خاص ؛ كه شخص محتاج ، حاجتمند آن است ؛ تا حق - تعالى - به اسم الرّبّ كار آن خواننده و حاجت آن خواهنده برآورد در وقت دعا و نداى او . پس اين اسم الرّبّ را ثبوت در ربوبيّت باشد ؛ تا بر صفتى كه آن مربوب . خواهان آن است ، مهمّات او كفايت كند ؛ بىآنكه از آن صفت به صفتى ديگر منتقل گردد ، و متحوّل شود . پس مراد از اسم الرّبّ : ما هو ثابت في ربوبيّته كاف لمهمّاته قاض لحاجاته در عين تلوين نوح در مراتب روحيّه و قلبيّه ، بخلاف « اللّه و إله » [ كه آن مخصوص و مقيّد به صفتى معيّنه و اسمى مخصوص نيست ؛ بلكه اشتمال بر جميع اسماء و صفات دارد ] كه داعى چون حقّ را به اسم اللّه مىخواند ، آن خواندن او در « يا الهى و يا اللّه » البتّه مضاف خواهد بود . يا : به اسمى مخصوص مناسب آنچه داعى او را از براى آن مىخواند . مثل : اللّه الشّافى للمريض ؛ و اللّه الوهّاب للمحتاج ؛ و اللّه المغيث للمضطرّ ؛ و امثال آن . و اين از آن جهت است كه : شئون الهى نامتناهى است ؛ « كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ » « 181 » . بخلاف « ربّ » كه موجودى معيّن است ، حالت تعيّن الموجود لا غيره . و اگرچه « ربّ مطلق » ربّ كلّ است . و مقصود نوح خواندن « ربّ مقيّد » بود در عين تلوين نوح - ع - ، تا آن مهمّ او برآورد ، و قيد « اذ لا يصحّ الّا هو » از بهر آن كرده ، تا تنبيهى كند به آنكه : ترقّى و تحصيل درجات ، ممكن نيست الّا به ثبوت « مقام

--> ( 180 ) - ن : يوم فى شأن ( عف ) . ( 181 ) - ق ( س 55 - 29 ) كل .